اجرای موافقتنامه تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت امسال، محرکی قدرتمند برای رشد مبادلات دوجانبه ایجاد کرده است، آمارها از افزایش قابلتوجه حجم تجارت ایران به نزدیک ۶میلیارد دلار با اتحادیه اقتصادی اوراسیا و رشد صادرات ایران در هشت ماه سال جاری حکایت دارد.
به گزارش روابط عمومی سازمان توسعه تجارت ایران، پس از اجرایی شدن موافقتنامه تجارت آزاد ایران با پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (روسیه، قزاقستان، بلاروس، قرقیزستان و ارمنستان) از اردیبهشت ماه سال جاری، روند تجارت دوجانبه شتابی مثبت به خود گرفته است.
به گفته میرهادی سیدی، مشاور امور بینالملل سازمان توسعه تجارت ایران، حجم کلی مبادلات تجاری ایران با کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا که پیش از این حدود ۲.۵میلیارد دلار بود، هم اکنون به مرز ۶میلیارد دلار نزدیک شده و دورنمای افزایش آن تا ۲۰میلیارد دلار در شرایط مطلوب، دور از دسترس نیست. سیدی ادامه داد: در طول حدود ۶ سال اجرای موافقتنامههای تجاری با اوراسیا، حجم تجارت ما حدود سه برابر شده است. پیش از اجرای موافقتنامه اولیه، حجم کل تجارت ما با این کشورها حدود دو تا دو و نیممیلیارد دلار بود که این رقم پارسال به حدود ۶میلیارد دلار رسید و آمار امسال نیز حاکی از ادامه روند افزایشی است.
براساس تازهترین آمار منتشر شده توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران، در هشت ماه نخست امسال، صادرات ایران به کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا با رشد ۱۰ درصدی، به رقم یکمیلیارد و ۴۶۰میلیون دلار رسیده است. این افزایش، نشاندهنده بهرهبرداری اولیه از فرصتهای ایجاد شده در چارچوب موافقتنامه تجارت ترجیحی و سپس موافقتنامه تجارت آزاد است. با وجود رشد مثبت،دستیابی به هدفگذاری ۲۰میلیارد دلاری تجارت دوجانبه ایران با کشورهای اتحادیه اوراسیا، نیازمند رفع موانع ساختاری است. خزانهدار اتاق مشترک بازرگانی ایران و قزاقستان، یکی از چالشهای اصلی را مسائل مالی و بانکی عنوان کرده و میگوید: کشورهای اوراسیا باید راهکاری پیدا کنند که بتوانند نقل و انتقالات مالی را در یک بستر امن با همدیگر انجام دهند. بر اساس اعلام مسوولان این سازمان، تمرکز ویژهای بر رفع موانع غیرتعرفهای، به ویژه در حوزه استانداردسازی کالاها انجام گرفته است.
یکی از اقدامات عملی، حمایت از بازرگانان برای انطباق با استانداردهای مورد نیاز بازارهای اوراسیا است. از این رو اگر تاجر ایرانی برای رجیستری محصولات خود هزینهای پرداخت کرد از طریق مشوقهای سازمان توسعه تجارت میتواند جبران هزینه کند. اجرای کامل موافقتنامه تجارت آزاد، فرصتی تاریخی برای افزایش سهم ایران در بازار ۱۸۰میلیون نفری کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا ایجاد کرده است. با وجود رشد ابتدایی مبادلات، کارشناسان تاکید دارند تحقق اهداف در نظر گرفته شده در اجرای توافقنامه تجارت آزاد ایران با اوراسیا نیازمند تلاش بیشتر دستگاههای مسوول و جدیت مضاعف در اجرای برنامهها است.
رفع چالشهای بانکی، ارتقای استانداردهای تولید و بستهبندی، توسعه زیرساختهای لجستیک و تبلیغات هدفمند، از جمله عواملی هستند که میتوانند به شتابگیری بیشتر این روند کمک کنند. به نظر میرسد با عزم جدی طرفین برای همکاری و بهرهبرداری حداکثری از چارچوب موافقتنامه تجارت آزاد، افق روشنی برای تعمیق و توسعه روابط اقتصادی ایران با بلوک اقتصادی اوراسیا در پیش است.